Dişlerde erozyon, diş minelerinin bakterilerden bağımsız şekilde, kimyasal faktörler dolayısıyla aşınmaya uğramasını ifade eder. Özellikle tükettiğimiz asitli içeceklerin ve yiyeceklerin sıkça tüketilmesi, dişin uzun süreler boyunca asitle temas etmesi, diş minelerinin zaman içerisinde zayıflamasına neden olabilir.
Diş çürümesi ile de karıştırılabilen dental erozyon son derece farklı bir süreçtir. Diş çürükleri bakterilerden dolayı gelişirken diş erozyonu asitlerin dişin sert dokularında bulunan mineralleri çözündürmesinin sonucunda meydana gelir. Türk Dişhekimleri Birliği, diş erozyonunu bakteriyolojik bir etki olmaksızın kimyasal etkenlerin yol açtığı, dişteki sert doku kayıpları olarak tanımlar. Adana’da hastalarına hizmet veren Dentrum Özel Ağız ve Diş Sağlığı Polikliniği diş erozyonu neden olur, asitli gıdalar diş minesini nasıl etkiler ve dişlerde meydana gelen erozyon nasıl önlenir sizler için anlattı.
Tercih ettiğiniz yapay zekâ aracında, yalnızca bu sayfadaki bilgilere dayalı kısa bir özet oluşturun.
Bu özet yapay zekâ tarafından üretilir, tıbbi tavsiye yerine geçmez. Kesin bilgi için hekiminize danışın.
Diş Erozyonu Nedir?
Dental erozyon veya bir başka deyişle diş erozyonunu kısaca tanımlamamız gerekirse diş minesinin ve dentinin zaman içerisinde asitlerden dolayı sahip olduğu mineralleri kaybetmesi ve yapısal olarak aşınmasıdır. Diş minerleri uzun süreler boyunca asitlere maruz kaldığında mineral yapısında çözünmelerin yaşanması kaçınılmaz hale gelir.
Asit kaynağı ağız dışından olabileceği gibi ağız içerisinden de kaynaklanabilir. Gazlı içecekler, meyve suları, enerji içecekleri gibi asidik gıdalar ağız dışı asitlere örnek olarak gösterilebilir. Reflü ya da sıkça tekrarlayan kusma gibi durumlar mide asidinin ağıza ulaşması ise iç kaynaklı asitlere örnek olarak verilebilir.
Diş erozyonu sadece tükettiğiniz yiyecek ve içeceklerin asitli olması ile ilgili değildir. Bu gıdaların ne sıklıkta ve ne süreyle tüketildiği de diş erozyonu üzerinde önemlidir.
Asitli Yiyecek ve İçecekler Diş Minesini Nasıl Etkiler?
Diş minesi büyük oranda mineral barındıran sert yapılı bir dokudur. Fakat asitli ortamlar söz konusu bu mineral yapıyı etkileyebilir. Özellikle sıkça tekrarlanan asit maruziyeti, tükürüğün ağız ortamını nötralize etme kapasitesini aştığında diş yüzeyinde mineral kayıplarının yaşanması muhtemeldir.
Gazlı içecekler, enerji içecekleri ve meyve suları bu anlamda temkinli yaklaşmamız gereken gıdalar arasındadır. Turunçgiller de asidik özellik gösterebilir. Ancak tüm bunlar bu gıdaları tamamen hayatınızdan çıkarmanız gerektiği anlamına gelmez. Tüketim sıklığınızı ve dişlerinizin asitle temas ettiği süreyi doğru planlamanız gerekir. Diş erozyonunu önlemek için dişlerinizin iç ve dış kaynaklı asitlere olabildiğince az temas etmesini sağlamanızda fayda vardır.
Diş Erozyonunun Belirtileri Nelerdir?
Dental erozyon ilk başladığı aşamada kişi tarafından fark edilemeyebilir. Zamanla diş yüzeyinde yaşanan değişiklikler giderek daha belirgin hale gelebilir. Diş erozyonu yaşayan kişilerde görülebilecek belirtileri sıralamamız gerekirse:
- Sıcak, soğuk veya ekşi yiyecekler / içecekler tüketildiğinde dişlerde hassasiyet hissedilmesi
- Diş yüzeylerinin giderek daha pürüzsüz ya da parlak bir hal alması
- Diş kenarlarında şeffaflaşma ya da incelmeler yaşanması
- Dişlerin doğal formunda bazı değişiklikler yaşanması
- Dişlerin yüzeyinde çukurlaşmalar görülmesi
- Diş renginin daha sarı hale gelmesi
- İlerleyen dönemlerde dentinin açığa çıkmasından dolayı gelişen hassasiyet
Diş minesinde meydana gelen incelme zamanla altında bulunan dentin dokusunu görünür hale getirebilir. Bu da dişlerin normalde olduğundan daha sarı görünmesine ve daha hassas olmasına yol açabilir.
Diş Erozyonu ile Diş Çürüğü Aynı Şey midir?
Hayır, diş çürüğü ve diş erozyonu birbirinden farklı mekanizmalarla meydana gelen iki farklı diş problemidir.
Diş çürüklerinin gelişmesinde bakteriler önemli rol oynar. Diş dokuları bakteri hasarından dolayı zarar görür ve zaman içerisinde gelişir. Buna karşın diş erozyonunda temel etken bakteriler değildir. Maruz kalınan asitlerin dişin sert dokuları üzerinde yarattığı kimyasal etkidir.
Fakat diş erozyonunu ve diş çürüğünü birbirinden tümüyle bağımsız süreçler olarak değerlendirmemek gerekir. Diş minesindeki yapının zayıflaması, diş yüzeyindeki korunmanın azalması zamanla ağız ve diş sağlığını olumsuz yönde etkileyebilecek farklı sorunların meydana gelmesi için zemin hazırlayabilir.
Hangi Alışkanlıklar Diş Erozyonu Riskini Artırır?
Asitli yiyecekler ve içeceklerin sıkça tüketilmesi diş erozyonu bakımından en önemli risk unsurları arasındadır. Ayrıca günlük yaşamdaki bazı alışkanlıklar da dişlerimizin asitle temasını arttırabilir. Örnek vermek gerekirse asitli bir içeceği kısa sürede tüketmekle uzun süre içerisinde küçük yudumlar halinde içmek arasında fark vardır. Benzer şekilde asitli içecekleri ağızda uzun süre bekletmek de dişlerin asit temasını arttırarak diş erozyonu riskini yükseltebilir.
Ağız kuruluğu da diş erozyonu açısından önemli bir risk faktörüdür. Çünkü tükürük salgısı ağız içi ortamın dengelenmesi ve diş yüzeylerinin korunması için hayati bir öneme sahiptir. Ağız kuruluğu, reflü, sık sık kusma gibi durumlar tıpkı asitli gıdaların tüketimi gibi diş minesinde aşınmalara yol açabilir.
Diş Erozyonu Nasıl Önlenir?
Diş minelerinde meydana gelen doku kayıplarını tümüyle yeniden kazandırmak mümkün olmayabilir. Bu sebeple diş erozyonuna karşı koruyucu yaklaşımları bilmek ve uygulamak gerekir. Dişlerde erozyon yaşanması riskini azaltmak için günlük yaşantınızda dikkat etmeniz gereken noktalar şu şekildedir:
- Asitli içecekleri ne sıklıkta tükettiğinizi fark etmeli ve tüketim sıklığınızı azaltmalısınız.
- Asitli yiyecek ve içecekleri gün içerisinde sürekli tüketmek yerine olabildiğince sınırlı ve kısa süreli tüketin.
- Asitli içecekleri tüketirken ağzınızda fazla bekletmemeye özen gösterin.
- Sonrasında muhakkak ağzınızı suyla çalkalayın.
- Asit maruziyetinden hemen sonra dişlerinizi aşırı sert biçimde fırçalamaktan sakının.
- Yumuşak kıllı diş fırçası ve florür içerikli diş macunu tercih etmeye özen gösterin.
- Eğer ağız kuruluğu yaşıyorsanız diş hekiminize başvurarak bunun nedenini öğrenin ve gereken tedaviyi uygulayın.
- Reflü ya da sık sık kusma gibi sorunlar yaşıyorsanız bunların tedavisi için harekete geçin.
- Düzenli diş hekimi kontrollerini ihmal etmeyin.
Asitli yiyecekler ve içecekleri tükettikten hemen sonra dişlerinizi fırçalamak iyi bir fikir olmayabilir. Bir süre beklemenizde fayda vardır. Aksi halde asitten dolayı yumuşayan diş minesi üzerinde mekanik bir etki yaratabilir ve hassasiyeti arttırabilirsiniz.
Diş Erozyonu Tedavi Edilebilir mi?
Diş erozyonu için uygulanacak tedavi yöntemi, dişlerde meydana gelen madde kayıplarının seviyesine ve erozyonun altında yatan nedene göre şekillenir. İlk olarak diş erozyonuna neden olan asit maruziyetinin kaynağını doğru tespit etmek ve kontrol altına almak gerekir.
Erken aşamada tedavinin amacı genellikle mevcut diş dokusunu korumak ve aşınmanın daha da ilerlemesini önlemektir. Eğer erozyona hassasiyet şikayeti de eşlik ediyorsa buna yönelik de tedaviler uygulanabilir.
Daha ileri seviye diş erozyonlarında kaybedilen diş dokusunun miktarına, dişin estetik ve işlevsel durumuna göre restoratif tedavilere de başvurulabilir. Dolgu, bonding ya da daha kapsamlı rstoratif tedavi seçenekleri diş hekimi tarafından değerlendirilir.
Bu yüzden dişlerde incelme, şekil değişiklikleri, şeffaflaşma ve nedeni açıklanamayan hassasiyet tespit edildiğinde ağrının geçmesini beklemek yerine diş hekimi muayenesine başvurmakta yarar vardır.
