Diş kaplama ve diş kronu toplum genelinde aynı anlamda kullanılsa da uygulama alanları ve diş kaplama biçimleri itibariyle birbirinden farklı dental restorasyon uygulamalarıdır. Diş kronu, dişin tamamını ya da büyük bir kısmını çevreleyerek korumayı amaçlayan bir restorasyon işlemidir. Bu yüzden halk arasında diş kaplama olarak da anılır. Ancak lamina veneer gibi estetik kaplamalar daha çok dişlerin ön yüzeylerine uygulanır. Bu yüzden hangi tedavi yönteminin uygulanacağına sadece estetik beklentilere göre değil dişin mevcut sağlık durumuna ve sağlam diş dokusunun miktarına göre karar verilir. Adana’da hastalarına hizmet veren Özel Ağız ve Diş Sağlığı Polikliniği Dentrum diş kaplama ve diş kronu arasındaki farklılıkları sizler için anlattı.
Diş Kronu Nedir?
Diş kronu, hasar gören, yapısal olarak zayıflayan, kırılan ya da aşınan bir dişin üzerine yerleştirilen ve dişi çevreleyen özel bir restorasyon işlemidir. Halk arasında diş kaplama olarak da bilinir. Kronun temel amacı, dişin kaybettiği yapısal bütünlüğünü yeniden kazanması, hastanın çiğneme işlevini desteklemek ve kalan diş dokusunu da korumaktır. Ayrıca günümüzde seramik ve porselen materyallerden üretilen kronlar ile estetik görünümü iyileştirmek de mümkündür. Büyük çürükler veya büyük dolgulardan dolayı zayıflayan, kırılan veya ileri seviyede aşınan dişlerde de kron tedavisi uygulanabilir.
Diş Kaplama Nedir?
Diş kaplama kavramı tek bir tedavi yöntemini ifade etmez. Günlük hayatta pek çok insan diş kaplama ifadesini dişin üzerinde uygulanan farklı restoratif tedaviler için kullanmaktadır. Bu yüzden bir hastanın “kaplama yapmak istiyorum” demesi tek başına hangi tedavinin uygulanacağını belirtmez. İlk olarak dişin bir diş hekimi tarafından muayene edilmesi, estetik veya işlevsel sorunların kaynağının tespit edilmesi gerekir.
Diş Kronu ile Lamina Veneer Arasındaki Temel Farklar Nelerdir?
Kron veya lamina veneer arasındaki temel fark dişi ne ölçüde kapladıklarıdır.
Örneğin diş kronu dişin tamamını veya büyük bir kısmını çevrelerken lamina veneer çoğunlukla dişin ön yüzeyine uygulanır. Diş kronları dişleri güçlendirmek, korumak ve işlevlerini yeniden kazandırmak için uygulanır. Buna karşın lamina veneer daha çok dişlerin estetik görünümünü iyileştirmek için tercih edilir.
Diş kronları kırılan, aşınan, ileri seviyede hasar gören zayıf dişler üzerine uygulanır. Lamina veneer uygulaması ise rengi veya şekli bozulan, küçük kırıkları bulunan, işlevsel açıdan büyük bir sorun yaratmasa bile estetik açıdan rahatsızlık yaratan dişlerde tercih edilir.
Kron için daha fazla preparasyon gerekirken lamina veneer daha konservatif bir yaklaşımı mümkün kılar. Diş kronları özellikle arka dişlere uygulandığında dişlerin dayanıklılığını önemli ölçüde arttırır. Lamina veneer ise ön yüzeylerdeki estetik problemlerde uygulanır.
Klinik açıdan hangi tedavi yönteminin uygulanacağına karar verilirken dişin ne kadarının sağlam kaldığı, çürük ya da çatlak olup olmadığı, dişin kapanış konumu ve hastanın estetik beklentileri dikkate alınmalıdır.
Diş Kaplama Seçiminde Dişin Sağlamlığı Neden Önemlidir?
Restoratif diş tedavilerinde sadece estetik sonuçlar elde etmek her zaman için yeterli olmaz. Restorasyonun altında bulunan doğal diş dokusunun sağlıklı olması ve uygulanan tedavinin uzun vadeli başarılı olması gerekir.
Eğer dişte aktif halde bir çürük ya da ileri seviye diş hastalığı gibi bir sorun varsa ilk olarak bu sorunların değerlendirilmesi gerekir. Sağlıklı olmayan bir dişin sadece ön yüzeyini estetik bir restorasyonla kapatmak, altta yatan problemi gidermez.
Bu yüzden diş kaplama ya da kron tedavisine karar vermeden önce kapsamlı bir klinik muayene hatta radyografik değerlendirme yapmak gerekebilir.
Diş Kronu veya Kaplama Yapılırken Diş Kesilir mi?
Tedavide kullanılacak restorasyonun türüne göre diş dokusunda belli düzeyde aşındırma ya da şekillendirme yapılması gerekebilir. Kron uygulanırken restorasyonun dişe doğru şekilde oturabilmesi için dişin hazırlanması gerekir.
Lamina veneer uygulamasında ise diş dokusunun korunması daha büyük öncelik taşır. Bazı hastalarda çok az preparasyon yapılabilir. Fakat kesin karar alınırken dişin konumu, şekli, kapanışı ve kullanılacak veneer sistemi dikkate alınır.
Diş Kaplama mı, Kron mu? Hangi Tedavi Daha İyi?
Daha iyi tedavi diye bir ifade doğru değildir. Zira kron ve veneer farklı ihtiyaçlar doğrultusunda uygulanan farklı tedavi prosedürleridir.
Diş büyük oranda sağlam ancak estetik açıdan hoş değilse veneer gibi konservatif tedavi seçenekleri öne çıkar. Buna karşın ciddi şekilde zayıflayan, kırılan, çürüyen ya da aşınan dişleri çevreleyerek korumak amaçlanıyorsa, kron daha uygun bir tedavi yöntemidir.
